Hoofdafbeelding bij Wat is de etymologie van chocolade?

Wat is de etymologie van chocolade?

door

in

Chocolade is misschien wel ’s werelds lekkerste versnapering – en met chocolademelk iets typisch Nederlands. Maar waarom noemen we het eigenlijk zo? Nou, daarvoor moeten we helemaal naar Mexico. Ontdek de etymologie van chocolade.

Chocolade komt van het Azteekse woord chocolatl of xocolatl. Het verwees naar een drank op cacaobasis die de Azteken dronken. De drank wordt geassocieerd met Xochiquetzal; de Azteekse godin van de liefde.

Hoe de Azteken op het woord kwamen, is niet helemaal zeker. Volgens het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands verwijst -atl naar drank of water, maar het begin blijft gissen. Mogelijk komt dit van xoco (bitter).

Chocolade zou dan iets als bittere drank kunnen betekenen.

Leuk feitje: De Azteken waren een beschaving die tussen 1300 en 1521 in Mexico leefden. Hun belangrijkste centrum was de stad Tenochtitlán, dat op de plek staat van het huidige Mexico-Stad.

Wacht even, bitter? Jazeker. De zoete smaak van chocolade zoals wij die kennen, komt vooral omdat het op smaak is gebracht met bijvoorbeeld suiker en melk. Ook de Azteken dronken hun chocolatl al met vanille, chilipeper en piment. Ze dronken het om wakker te blijven!

In den beginne verwees chocolade dus naar de drank die de Azteken, en later ook de Spanjaarden. De Spanjaarden brachten het vervolgens naar Nederland, waar het begin 17e eeuw voor het eerst vastgelegd was als Chocolate. Zin uit 1625: “t Principaelste daer dese ‘Cacao’ toe ghebruyckt wordt, is, daer een dranck van de maken, die sy ‘Chocolate’ noemen”

Europeanen vervingen die chilipoeder echter al gauw door cacao, waardoor het een stuk zoeter werd. Later kwam men er ook achter dat ze van cacao harde brokken konden maken. In 1828 slaagde de Nederlander Casparus van Houten er als een van de eersten in om er een reep te maken. Ook deze werden chocolade genoemd, en vervingen langzamerhand de drank.

Nog een leuk feitje: Chocolade was vroeger vooral een luxegoed, en werd eeuwenlang enkel genuttigd door de adel en andere hoge piefen. Pas tegen het einde van de 18e eeuw begon de prijs te dalen.

De term raakte zo uit de mode, dat toen we er weer een drank van maakten, we die chocolademelk gingen noemen! Als je de volgende keer een glaasje chcolademelk, mag je dat laatste dus gerust weghalen. Zullen de Azteken blij mee zijn.

Meer etymologievoer: de smakelijke herkomst van lekker
Wist je dat… sinaasappel eigenlijk China’s appel betekent?